Tin tức
Tổng hợp các lỗi thường gặp khi in Offset và cách khắc phục
Th12
In offset đòi hỏi sự cân bằng hóa lý và cơ khí chính xác tuyệt đối, nên rủi ro hỏng hàng loạt luôn rình rập nếu kỹ thuật viên lơ là. Việc phát hiện và xử lý lỗi kịp thời không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo tiến độ giao hàng. Hãy cùng điểm qua những lỗi thường gặp trong in offset và cách xử lý triệt để trong bài viết này.
Tại sao việc nhận diện sớm lỗi in offset lại quan trọng đến vậy?
Không giống như in kỹ thuật số có thể dừng và sửa ngay lập tức từng tờ, in offset vận hành theo dây chuyền tốc độ cao (trung bình 10.000 – 15.000 tờ/giờ). Nếu một lỗi thường gặp khi in offset như lệch màu hay đúp bóng không được phát hiện ngay từ giai đoạn bài mẫu (in test/kê bài) hoặc những tờ in đầu tiên, hậu quả sẽ là hàng tấn giấy bị lãng phí chỉ trong vài chục phút.
Chi phí khắc phục lúc này không chỉ đơn thuần là tiền vật tư (giấy, kẽm, mực), mà còn là chi phí cơ hội khi dây chuyền phải dừng lại để sửa chữa, làm gián đoạn kế hoạch sản xuất của toàn nhà máy. Do đó, khả năng bắt lỗi nhanh, chuẩn xác và xử lý triệt để là kỹ năng vàng của một người thợ in lành nghề.
Nhóm lỗi do mất cân bằng hóa lý – Mực in và nước
In offset là kỹ thuật in phẳng dựa trên nguyên lý hóa lý cơ bản: nước và dầu (mực) đẩy nhau. Sự mất cân bằng giữa hai yếu tố này là nguyên nhân hàng đầu sinh ra hàng loạt các lỗi thường gặp khi in offset mà bất kỳ xưởng in nào cũng từng đối mặt.
Lỗi lệch màu
Đây là cơn đau đầu dai dẳng nhất của thợ in. Lệch màu là hiện tượng tờ in ra có màu sắc không đồng nhất trong cùng một lô chạy (đầu lô đậm, cuối lô nhạt), hoặc sai khác quá lớn (vượt dung sai cho phép) so với tờ in mẫu.
- Nguyên nhân gốc rễ: Có thể do hệ thống cấp mực không đều (lô máng mực bị tắc, dao gạt mực mở không chuẩn), hoặc do thợ in thay đổi tốc độ máy đột ngột làm thay đổi độ dày lớp mực. Ngoài ra, sự thay đổi độ pH trong dung dịch nước làm ẩm cũng khiến khả năng bắt mực bị biến đổi.
- Giải pháp khắc phục: Cần kiểm tra và vệ sinh lại toàn bộ hệ thống lô cấp mực. Sử dụng máy đo mật độ màu để kiểm soát chỉ số chuẩn thay vì chỉ nhìn bằng mắt thường. Luôn duy trì tốc độ máy ổn định trong suốt quá trình chạy bài.
Lỗi dính mặt sau
Một trong những sự cố gây thiệt hại nặng nề nhất về kinh tế là lỗi dính mặt sau (hay còn gọi là lem mặt sau). Đây là hiện tượng mực ở tờ in trước chưa kịp khô đã dính sang mặt sau của tờ in kế tiếp khi chúng được xếp chồng lên nhau ở đầu ra máy in.
- Nguyên nhân gốc rễ: Thường do lớp mực in quá dày vượt mức cần thiết, giấy có độ thấm hút kém, hoặc nồng độ bột phun (bột chống dính) quá thấp. Việc xếp chồng cây giấy quá cao gây áp lực lớn lên các tờ bên dưới cũng là nguyên nhân phổ biến.
- Giải pháp khắc phục: Kỹ thuật viên cần điều chỉnh giảm độ dày lớp mực. Tăng lượng bột phun chống dính phù hợp với diện tích vùng in. Đối với các bài in có nền bệt nhiều, cần chia nhỏ cây giấy (không xếp quá cao, tối đa 50cm/cây) và sử dụng hệ thống sấy hồng ngoại (IR) hoặc tia cực tím (UV) nếu máy có trang bị.
Lỗi nhũ tương hóa mực
Hay còn gọi là hiện tượng “tấy mực”. Khi đó, mực in hấp thụ quá nhiều nước, dẫn đến mất khả năng bám dính, màu sắc in ra bị nhạt, xỉn màu và rất lâu khô.
- Nguyên nhân gốc rễ: Do cấp nước quá dư thừa hoặc dung dịch nước máng có chứa quá nhiều chất hoạt động bề mặt (IPA), làm phá vỡ cấu trúc hóa học của mực.
- Giải pháp khắc phục: Cần giảm lượng cấp nước xuống mức tối thiểu (vừa đủ để làm sạch phần tử không in). Nếu mực trong máng đã bị ngậm nước quá nặng (trở nên lỏng và nhạt màu), bắt buộc phải xả bỏ và thay mực mới để đảm bảo chất lượng.
Lỗi bắt màng/Bẩn nền
Đây là hiện tượng khu vực không có hình ảnh trên bản kẽm vẫn bị dính mực, tạo ra các vết bẩn hoặc lớp màng mờ trên tờ giấy trắng.
- Nguyên nhân gốc rễ: Có thể do bản kẽm bị mòn lớp tráng ưa nước, thiếu nước làm ẩm hoặc lô nước bị bẩn/dính dầu mỡ.
- Giải pháp khắc phục: Tăng nhẹ lượng nước cấp (nhưng không quá nhiều để tránh tấy mực). Vệ sinh lô nước. Nếu bản kẽm đã bị oxy hóa hoặc trầy xước, cần thay bản mới.
Nhóm lỗi do kỹ thuật truyền hình ảnh và cơ khí
Bên cạnh vấn đề hóa chất, các yếu tố cơ khí và sự tương tác vật lý giữa các trục ép cũng gây ra nhiều lỗi thường gặp khi in offset, ảnh hưởng trực tiếp đến độ sắc nét của bản in.
Lỗi chồng màu không chính xác
Trong nghề in thường gọi là lỗi “lệch tay kê”. In offset phối hợp 4 màu cơ bản C-M-Y-K để tạo nên hình ảnh. Nếu 4 lớp màu này không chồng khít lên nhau, hình ảnh sẽ bị nhòe, vỡ nét hoặc xuất hiện các viền màu thừa thãi.
- Nguyên nhân gốc rễ: Nguyên nhân phổ biến nhất là do giấy bị giãn nở bởi độ ẩm môi trường hoặc lực ép in. Ngoài ra, hệ thống tay kê (bộ phận định vị giấy) bị mòn, nhíp giữ giấy lỏng lẻo hoặc khổ giấy cắt không vuông vức cũng gây ra hiện tượng này.
- Giải pháp khắc phục: Ổn định độ ẩm giấy trước khi in là bước cực kỳ quan trọng. Kiểm tra và canh chỉnh lại hệ thống tay kê đầu và tay kê biên. Đảm bảo áp lực in giữa các đơn vị màu được cài đặt đồng bộ.
Lỗi đúp bóng
Đây là hiện tượng xuất hiện bóng mờ của hình ảnh hoặc chữ nằm ngay bên cạnh hình ảnh chính, khiến bản in trông như bị rung hoặc nhòe, gây khó chịu cho mắt người xem.
- Nguyên nhân gốc rễ: Thường xuất phát từ việc giấy bị giãn không đều ở đuôi tờ in. Một nguyên nhân kỹ thuật khác là tấm cao su bị lỏng, không được căng đúng lực, hoặc áp lực giữa ống bản và ống cao su không chuẩn.
- Giải pháp khắc phục: Siết chặt lại tấm cao su theo đúng quy định lực. Kiểm tra hệ thống nhíp xem có giữ tờ giấy chắc chắn trong quá trình truyền từ đơn vị này sang đơn vị khác hay không.
Lỗi hở sáng
Đây là hiện tượng xuất hiện các khe hở màu trắng (hoặc màu nền giấy) nằm giữa ranh giới của hai mảng màu khác nhau khi in chồng lên nhau. Ví dụ: Chữ màu đỏ nằm trên nền xanh, nhưng xung quanh chữ lại có viền trắng nhỏ.
- Nguyên nhân gốc rễ: Chủ yếu do khâu chế bản không cài đặt chế độ Trapping (bù dôi màu) hoặc Overprint. Khi máy in có độ rung nhẹ hoặc giấy giãn nở, các mảng màu không khít sẽ lộ ra khoảng trắng này.
- Giải pháp khắc phục: Đây là lỗi cần xử lý từ file thiết kế. Luôn kiểm tra chế độ Trapping (thường để vùng màu sáng lấn sang vùng màu tối khoảng 0.1 – 0.2mm) để che đi độ lệch cơ học của máy in.
Nhóm lỗi do vật tư – Giấy và tạp chất
Đôi khi máy in hoạt động hoàn hảo, nhưng lỗi lại xuất phát từ chính vật liệu đầu vào.
Lỗi lột giấy
Bề mặt giấy bị bong tróc, các thớ giấy hoặc lớp tráng phủ bị mực giật ngược lên, dính vào tấm cao su và bản in. Điều này tạo ra các đốm trắng lỗ chỗ trên hình ảnh (đặc biệt vùng nền bệt).
- Nguyên nhân gốc rễ: Do độ nhớt của mực in quá cao, thắng được sức bền bề mặt của giấy. Lỗi này thường gặp khi in trên giấy Couche chất lượng thấp hoặc giấy Ford có nhiều bột.
- Giải pháp khắc phục: Giảm độ nhớt của mực bằng cách pha thêm chất giảm Tack hoặc dầu pha. Có thể giảm tốc độ máy in để giấy có thời gian tách khỏi cao su nhẹ nhàng hơn.
Lỗi mắt trâu/Đốm bẩn
Trên bản in xuất hiện các đốm tròn nhỏ có viền trắng (giống hình chiếc bánh Donut) hoặc các đốm đen lấm tấm. Đây là lỗi ngoại quan rất dễ nhận thấy và gây mất thẩm mỹ nghiêm trọng.
- Nguyên nhân gốc rễ: Thủ phạm chính là bụi. Bụi giấy từ quá trình cắt xén, mực khô vón cục rơi xuống từ máng mực, hoặc bụi bẩn từ môi trường nhà xưởng dính vào bản kẽm hoặc tấm cao su.
- Giải pháp khắc phục: Vệ sinh máy in sạch sẽ, gạt bỏ lớp mực khô trên mặt máng mực. Lau tấm cao su thường xuyên trong quá trình chạy máy. Đảm bảo giấy in được cắt bằng dao sắc để hạn chế bụi rìa giấy.
Bảng tra cứu nhanh: Sự cố và giải pháp in Offset
Để giúp các kỹ thuật viên và quản lý sản xuất xử lý nhanh sự cố ngay tại xưởng, dưới đây là bảng tổng hợp các phương án xử lý tiêu chuẩn cho những lỗi thường gặp khi in offset:
| Sự cố | Dấu hiệu nhận biết | Giải pháp khắc phục nhanh |
| Lệch màu (Color Cast) | Màu in không giống mẫu, không đều trên cùng 1 tờ. |
|
| Dính mặt sau (Set-off) | Mực tờ trước dính sang lưng tờ sau. |
|
| Đúp bóng (Ghosting) | Hình ảnh có bóng mờ, nhòe nét. |
|
| Lệch tay kê | 4 màu không chồng khít, nhòe viền. |
|
| Bắt màng | Phần nền trắng bị lấm tấm mực bẩn. |
|
| Mắt trâu | Đốm tròn trắng hoặc đen trên bản in. |
|
| Hở sáng | Viền trắng giữa 2 mảng màu tiếp giáp. |
|
Tổng kết lại, lỗi thường gặp khi in offset là những rủi ro luôn thường trực trong quá trình sản xuất. Tuy nhiên, chúng hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu người vận hành hiểu rõ bản chất vật lý – hóa học của quá trình in và tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật. Từ những lỗi về màu sắc, hình ảnh cho đến các vấn đề về vật tư, mỗi sự cố đều có nguyên nhân cụ thể và giải pháp tương ứng.
>>> Mời bạn xem thêm: Bí quyết pha mực in Offset chuẩn xác không nên bỏ qua
Qua bài viết này Hộp In Offset đã cung cấp cho bạn một cái nhìn toàn cảnh và những kiến thức chuyên sâu để nâng cao chất lượng ấn phẩm. Nếu bạn muốn biết thêm nhiều kiến thức in ấn theo dõi chúng tôi để cập nhật liên tục mỗi người.
[contact-form-7 id="f044722" title="content_contact_form"]
